stres17. yy’ da başa gelen kötü olay, dert, keder, felaket anlamlarında kullanılmıştır. 18. ve 19. yy’ lar da objelere yönelik baskı, zor manalarında kullanılır. Son zamanlarda stres, nesne ve bireyin birtakım güçlerin etkisi ile bozulmasına, karşı direnç gösterme anlamında kullanılmıştır. Yani bireye yüklenen, psikolojik, metal veya fiziksel bir isteme karşı verilen tepki olarak da adlandırılabilir.

Stresin kaynağını bulmak, çözmek için atılan önemli ve büyük bir adımdır. Çözülmediği takdirde, örgütsel yapının tetiklediği stres faktörleri nelerdir ilk önce bunların fark edilmesi gerekir.

yorgunluk stresİş yükünün fazlalığı, zamanın sınırlılığı, denetimin sıkı ve rahatsız edecek şekilde olması, insiyatif verilmeden çok yetki verilmesi, güven vermeyen bir strateji belirlenmesi, birden çok rol üstlenilmesi ve önceliklerinin belirsizliği, örgütün ve bireyin belirlediği hedeflerinin örtüşmemesi, isteklerin sürekli engellenmesi, rol çatışması, kendine güvensizlikten kaynaklanan endişe, çalışma koşullarının uygun olmayışı, iletişimi sağlıklı olmayan insan ilişkileri, topluluğa yabancılık hissi.

Örgüt dışından kaynaklanan stres faktörleri ise toplumsal baskıdan kaynaklanmaktadır. Bu baskıyı sadece yasal olarak sınırlamamak gerekir gelenek ve görenekte buna neden olabilecek unsurlar arasındadır. Bunun dışında da ekonomik yetersizlikler ve bireyin ekonomik ve sosyal ihtiyaçlarını karşılayamamaları da strese neden olmaktadır.

Stresle başa çıkmak ve yaşam kalitesini arttırmak amacıyla, verilen tepkileri kontrol etmeye ve yönlendirmeye stres yönetimi denir.

stres yönetimiStres yönetimi için bireysel olarak bazı stratejiler geliştirmek gerekir. Bu stratejilerin ortak yönü hemen hemen tümünün kişisel alışkanlıklar ile fiziksel, psikolojik ve davranışsal yapıları kontrol altına almak gerekliliğidir. Bu yönetim için strese karşı önlemler alınarak etkisiz kılınmaya çalışmaktadır.

Bireysel alınacak önlemler; spor yapmak, doğru nefes almak, hobi edinmek, meditasyon yapmak, sağlıklı ve organik beslenmek, olumlu hayal kurmak, psikolojik destek almak, zamanı iyi yönetmek, vücut bakımı ve masaj yaptırmak, toplu yapılan etkinliklere katılmak sayılabilir.

Stresle örgütsel düzeyde başa çıkmak için de birçok önlemeler alınabilir:

  • 15-4Örgütsel Ortamı Destekleyici Şekilde Dönüştürmek: Örgütleri daha az merkeziyetçi ortak karar vermeyi özendirici, yukarıya doğru iletişimin yolunu açan bir örgütsel yapı oluşturmak,

  • İşin Zenginleştirilmesi: İş zenginleştirme ile rutin ve dar sınırlar içerisine hapsedilmiş iş görenler için stres kaynaklarının azaltılmasında etkili olacaktır. Bunun içinde; işin sorumluluğu, tanınma, başarı fırsatı, görevin açık tanımının yapılması gibi işle ilgili niteliklerin geliştirilip yeni fırsatların sunulmasını içerir.

  • Rollerin Belirlenmesi: Örgütsel rol belirsizliği strese yol açan bir başka etmendir. Her görevi, iş görenin işini kolaylaştıracak şekilde açık beklentileri ve gerekli bilgiyi içermelidir. İş görenin görev tarifleri, raporlama yapılacak kişi,, zaman yönetimi, önem listesi gibi bir liste hazırlamak çatışmayı ve stresi azaltır.

  • kariyer planlamasıKariyer Planlaması: İş görenleri çalıştıkları örgütlerde bir sonraki adımı her zaman bilmek ve kendilerini o şirkete ait hissetmek, bir başka ifadeyle güvende olmak isterler. Bunun karşılanamadığını hissettiklerinde bu durum stres faktörüne dönüşür. Bu aşamada iş görenlerin isteklerini en çok kendileri bilecekleri için iş görenlere kendilerini değerlendirme, kendi becerilerini geliştirmeye yönelik destek verilmesi streslerini azaltmak şirket tarafından kendine önem verildiğini düşüneceği için aidiyet ve huzur hislerini geliştirir.

  • Olumlu Enerjiyle Dolu Bir İş Ortamı: Çok sayıda kişinin katılacağı sosyal etkinlikler yapmak motivasyon toplantıları küçük, net ama etkili “just smile” gibi pozitif etkiler uygulanmalıdır.