güney afrikaGÜNEY AFRİKA

Güney Afrika'da ırkçılık konusunda katı gelenekler ve farklı sosyal kurallar oluşmuştur, ev sahibini takip etmekte yarar vardır. Irkçılıkla ilgili konularda fazla konuşmamanız sizin yararınıza olacaktır. Güney Afrika'da ırk ayrımcılığı yavaş yavaş ortadan kalkmakta ve dünyadaki çok kültürlü bir ulus olma yolunda ilerlemektedir. Ülke İngiliz, Afrikaans, Malay, Hintli, Zulu, Xhosa ve diğer siyah kabilelerden oluşmaktadır. Irkçılık konusunda ABD'deki gibi bir kaynaşma henüz gerçekleşmemiştir. Burada değişik toplulukların ayrı ayrı bir arada olması söz konusudur. 

Değişik kültürler farklı birçok problemin de ortaya çıkmasına da neden olmuştur. Siyah kabileler arasında sürtüşmeler vardır. Ayrıca geçmişte İngilizler ve Afrikalılar arasında yerleşme esnasında yaşanan olumsuz olaylar birbirleri arasında sıkıntı yaratmıştır. Genel olarak İngilizce konuşan Güney Afrikalılar kendilerini farklı bir ulus olarak görmektedirler. Gurur duyacakları bir geçmişe, iyi bir konuşma diline, iyi davranış biçimlerine sahip olduklarını düşünmektedirler, gereksiz tartışmayı hiç sevmezler. Afrikalılar kendilerini diğer Dutch ataları gibi dobra dobra hareket eden bir ulus gibi görmektedirler.

İş dünyasında ilerleme çok yavaş gerçekleşmektedir.
İlk toplantılarda kartvizit değiştirme normal bir prosedür olarak gerçekleşmektedir.
Size söylenene kadar yerinize oturmayınız. Yerinize oturduktan sonra birçok kez size kahve ve çay ikramında bulunulacaktır. En iyisi içeceklerin verilecek olan aralarda alınması ve görüşmenin başında dikkat dağıtıcı unsurlardan uzak durulmasıdır.
Güney Afrika işadamı slayt veya projektör ile yapılan gösterilerden kolaylıkla etkilenmemektedir. İlk toplantıda karşılıklı kişisel ilişkilerin kurulabilmesi ve güven ortamının oluşturulması için girişimlerde bulunulması doğru olacaktır. Bizce sunumunuzu çok kısa tutunuz ve sonuca odaklı olunuz.
Konu ile ilgili özel fikirlerinizi açıklamaya çabalayın. Bazen lojistik ve maliyet ürünün veya hizmetin kalitesinden daha önce gelebilir. İngilizce konuşan Güney Afrikalı beyaz elit tabakası özel ilkokulları bitirip, Güney Afrika'nın en iyi üniversitelerinden mezun olabilmekte ve ülke dışında deneyim kazanabilmektedir. Afrikaans elit tabakası da aynı yolu takip etmekte, ancak Afrika okullarında eğitim görmektedirler.
Siyahlardan oluşan bir firma ile iş yaptığınız takdirde büyük bir çoğunluğun dışlandığı bir topluluk ile muhatap olacağınızı anlamaya çalışın.  

irlandaİRLANDA

İrlandalılar direkt göz teması kurmaktan hoşlanır. İş hayatında da göz iletişimi önem arz eder. Konuşurken gözlerini kaçıran insanlara güvensizlik duyarlar. İrlandalılar dinden politikaya kadar her konuda tartışmaktan ve fikir teatisinden çok hoşlanır. Yine de bu konularda konuyu ilk onların açmasını bekleyin. Spor en sık sözü geçen konulardandır ve sportif benzetmeler yapmayı çok severler. Kendinizi ve ülkenizi sakın övmeyin. Eğitim, mesleki ve kişisel başarıları çok fazla referans gösteren kişilerle alay edilir. Toplantıya başlamadan küçük bir geyik muhabbetini her zaman çok severler. Sessiz kalmak ve konuşmamak kabalık ve soğuk olmakla eş tutulur. İş görüşmelerinde sade ve açık olun, ne istediğinizi kelimesi kelimesine ifade edin. İnce alaycılık İrlandalıların milli karakteridir. Agresif iş taktiklerinden İrlandalılar da pek hoşlanmaz. Bir karar almadan önce ilişki ağlarını da yoklayıp, olabildiğince çok görüş toplarlar.

japonyaJAPONYA

Japon bir işadamından randevu talep edecekseniz bunu sakın mektupla yapmayın, zira büyük ihtimalle yanıtlanmayacaktır. En iyisi telefonla direkt randevu isteyin. Japonlar, toplantıya geç kalmayı büyük kabalık olarak addederler. Size eğitiminizi, aile hayatınızı ve maaşınızın ne kadar olduğunu sorabilirler, rahatsız olmamaya çalışın.

Soru sorarken dikkatli olun, çünkü “Evraklar hazır mı?” sorunuza, hayır diye cevap verildiğinde bilin ki, kastedilen şey evrakların hazır olduğudur. Size “olabilir”, “düşünebilirim” diye cevap verildiğinde kastedilen “evet”tir. “Dikkate alıyorum” ifadesi ise “hayır” demektir. Bir Japon’dan net bir yanıt alabilmek için soruyu farklı faklı şekilde birkaç kere sormanız gerekir. Kalabalık bir toplantıda söze başlamadan önce yaşlılardan gençlere doğru herkese selam vermeniz gerekir. 2. Dünya Savaşı’ndan kesinlikle söz açmayın ve anlaşılacağına emin olmadığınız sürece sakın espri yapmayın. Kartvizitinizi elinizde karşınızdaki kişi okuyabilecek şekilde uzatın, öylesine vermek Japonlarda çok büyük ayıp addediliyor. Birin kartını aldığınızda da muhakkak okuyun ve karşınızdakine tebessüm edin. Çantanıza ise kesinlikle atmayın, üzerine bir şey asla yazmayın. Yaşlı Japonlara büyük saygı gösterin kapılardan önce onları geçirin. İngilizce konuşurken O.K lafını kullanmayın, çünkü Japonca’da O.K. para demektir. Başınızı kaşımak ise utandığınız ya da kafanızın karıştığı şeklinde yorumlanır. Yüksek sesle gülmek ise eğlenceden çok utancın ve gerginliğin göstergesidir.

Japonlarla konuşurken daima gülümseyin. Burun çekmek, boğazını temizlemek gibi hareketler ise alt sınıflarda bile çok ayıptır. Soruya negatif bir yanıt verecekseniz avuçlarınız görünecek şekilde ellerinizi açmanız gerekir. Dört ve dokuz rakamları Japon kültüründe şansızlık demektir, hediye verirken dikkatli olun. Kırmızı yılbaşı kartı da vermeyin çünkü bu renk cenazenin simgesidir.

mısırMISIR

Mısır kültüründe dakik olmak çok da önemli değildir. Yabancı iş ortaklarını bekletmek adettendir. Mısıra ait geleneksel kıyafetler ya da aksesuarlar giymekten kaçının zira bundan alınırlar. Gömleklerinizi en üst düğmesine kadar ilikleyin. Erkeklerin kolye gibi aksesuarlar takmasından hiç hoşlanılmaz. İş kadınlarının ise biraz daha kapalı kıyafetler tercih etmeleri beklenir. Mısırlılar kendileriyle özellikle de bürokrasiyle dalga geçmeye bayılırlar ama bunu bir yabancı olarak siz sakın yapmaya kalkışmayın.

mısır tarihi haritaMısır’ın tarihi, ünlü Mısırlı liderler ve Mısır keteni en sevdikleri konulardır. Kadınlardan ve İsrail meselesinden hiç bahsetmeseniz yerinde olur. Kartvizitinizi İngilizce ve Arapça bastırın. Mısırlılar kendi çalışma hızlarına uyum sağlanmasını beklerler. Sıcak satış veya diğer hızlı kararlar almaya onları zorlamayın. İş görüşmesi karşınızdaki kişinin sizi tanımasına ve sevmesine kadar sürer, sabırsız olmayın. Bir Mısırlı işadamı size “evet” diyorsa bunu olabilir olarak yorumlayın ve toplantının burada bittiğini asla farz etmeyin.

 

polonyaPOLONYA

Birçok Batılı ülkede sırasıyla ay, gün ve yıl yazılır. Polonya’da da bizde olduğu gibi gün, ay ve yıl yazılır. Aşırı parfüm veya deodorant tepkiyle karşılanır. Göz temasına çok önem verilir. Beden diline çok önem verilir. Dolayısıyla hep gülümsemenizi salık veririz. Ne, neden, ne zaman gibi soru kipleriyle başlayan net cevaplar alabileceğiniz sorular yöneltmeye dikkat edin. İltifatlara bayılırlar ancak aşırıya kaçmanız karşınızdakinin kafasını karıştırır. Konuşurken elinizi cebinize sakın atmayın. Başkaları hakkında dedikodu yapmayın. Politika ve paradan söz açıp sohbet etmeyin. Polonyalılar çekingen ve az konuşan kimselerdir. İş toplantılarında uzun sessizlikler olabilir. Boşlukları gereksiz konuşmalarla doldurmaya çalışmayın.

rusyaRUSYA

Rusya’da bir randevu almak çok zor bir iştir. Sabırlı ve inatçı olun. Toplantılara zamanında gidin ama karşınızdaki Rus’un geç kalmasına da hazırlıklı olun. Bir Rus’un söz verdiği saatten bir ya da iki saat geç gelmesi çok sık rastlanan bir durumdur. Dolayısıyla beklerken sizi oyalayacak bir şeyleri yanınıza almayı unutmayın. Ruslar ellerindekini avuçlarındakini giysiye harcayan bir millettir. Giysilerin kalitesi ve duruştaki zenginliği çok önemlidir. Dış görünüş konusunda özenli bir zaman ayırmanız gerekiyor.

Karşılarındaki kişinin yüksek sesle ve heyecanla konuşmasından hoşlanmazlar. Eğer bir Rus konuşurken birine dokunuyorsa, bu ona güvendiği anlamına gelir. İltifat ederken dikkatli olun çünkü yanlış anlamalara sebep olur. Örneğin evlerine davet edildiğinizde bir objeyi çok beğendiğinizi söylerseniz, almanız konusunda ısrarlarla karşılaşabilirsiniz. İkinci Dünya Savaşı, ekonomik zorluklar, Rusya ve kendi ülkeniz arasındaki pozitif karşılaştırmalar en sevdikleri sohbet konularıdır. Ama Saint Petersburg- Moskova karşılaştırması yapmaktan, etnik azınlıklar, soykırım ve Çarlık gibi konuları konuşmaktan kaçının. Öteki yüzünde Kiril harfleriyle yazılı kartvizit bastırmayı unutmayın.

suudi arabistanSUUDİ ARABİSTAN

Müslüman olmayanların izinsiz olarak ülkeye girişlerine izin verilmemektedir.
Ziyaretçilerin tanınan bir Suudi tarafından davet edilmesi gerekmektedir. Size kefil olan kişi de randevularınızı sizin adınıza ayarlamalıdır. Suudi kefiliniz burada başarılı olabilmeniz için hayati önem taşımaktadır. Bu yüzden yumuşak mizaçlı, etkili akrabaları olan ve nüfuzlu bir kefil bulunmasında fayda vardır. Kefilinizi belirledikten sonra bir daha onu değiştirmenize izin verilmemektedir.
Kartvizitlerinizin bir tarafının İngilizce, diğer tarafının da Arapça olarak hazırlanmasında fayda vardır. Batıda dini kurumlar ile devlet arasında bir fark vardır. Ancak Suudi Arabistan'da dinin, politika, sosyal davranışlar ve iş dünyası üzerinde önemli bir yeri vardır.
Bu kültürde bireyler grubun alt kısmında yer almaktadır. İlaveten, aile en önemli sosyal birimdir.

Erkek lider karar verici pozisyonundadır. Ancak grubun oybirliğini alana kadar ilerleme çok zor gerçekleşmektedir. Liderlik ve kimlik kavramları genişleyen ailenin onurunu korumak amacıyla kişilerin soyundan gelmektedir.

Batıda, statü başarı ile kazanılır. Ancak Arap dünyasında sınıf tarafından belirlenmektedir. Suudi Arabistan'da iş yapabilmek batıya göre biraz daha zor ve yavaş gerçekleşmekte ve sabırlı olmak gerekmektedir. Muhafazakâr ve mesafeli tavırlar, sessiz ve utangaç davranışlar iş ilişkilerinizde ciddi problemler yaratabilir. Eleştirmek yerine överek ve İslam'ın gereklerine uyarak, büyüklere saygı göstererek başarılı olabilme şansını yaratabilirsiniz. Eğer sessiz durursanız, meslektaşınız size bir problem mi olduğunu ve bu problemin nasıl çözüleceği ile ilgili soruları sorabilir.İş toplantıları yavaş başlar ve sağlığınız, seyahatiniz ile ilgili sorularla devam edebilir. Suudilerle konuşurken göz kontağı aşırı derecede önem taşımaktadır. Bu yüzden güneş gözlüklerinizi çıkartıp kişinin doğrudan gözlerinin içerisine bakmanız önerilmektedir.

Suudiler için yüzünü saklama ve utanmaktan kaçınma büyük önem taşımaktadır. Birisinin saygınlığını korumak için bazı konularda uzlaşmanız gerekebilir.
Suudiler iyi iş yaptıkları zaman düzenli olarak bir övgü beklerler ve eleştirilere açıktırlar. Övgü bu kültürde önemlidir. Etkilendiğiniz her konu hakkında tereddüt etmeden övgüde bulunabilirsiniz. Tabi ki Suudi kadınına karşı bu tür hareket etmeniz beklenmemektedir.
Arapça dilinde abartmaların olduğunu aklınızdan çıkartmamanızda fayda vardır Eğer bir Suudi size "yes" derse bu "possibly" anlamına gelebilir. Bu olumlu cevaplardan olumlu etkilenseniz bile, bu her şeyin olumlu gittiği anlamına gelmediğinin bilincinde olunmalıdır. Suudiler size kötü haber vermek konusunda gönülsüz davranabilirler. Bu yüzden aldığınız geri dönüşümlerin hepsinin gerçekten olumlu olduğu düşüncesine de kapılmayın.
Size kahve ikram edildiğinde ve tütsü yakıldığında, toplantının bittiğinin işareti verilmek istenmektedir.

Kaynaklar:
İşte insan / Ülke Ülke İş Kültürü,
Moment 9. Sayı
Geert Hoftsed.com