babadan oğulaŞirketi aile şirketi mantığıyla kurmak çok mantıklıdır çünkü yüksek düzeyde özveri gerekir ama sonrası için kurumsallaşma bu yönetim modeline ters hale gelir, tamamen profesyonellerce yönetilmesi gereken kan bağını hiçe saydıracak bir sistemdir.

En güçlü saltanatlar bile yıkılmaya mahkumdur, çükü iç rekabete açık olamayacak şekilde kan bağlarıyla örülüdür. Ama patronun ayrı bir şekilde sadece gözetmen olarak bulundurulduğu yönetim sistemleri başarı gösterir.

Aslında organizasyon şemasındaki yetkin yerlere kendi kan bağından olan kişileri getirmekteki mantık aynen şu şekildedir: Genellikle çalışanlara hep önyargılı bakarlar hiç profesyonelce olmayan “biz” ve “onlar” ayrımı yaparlar. Bu nedenle yetenek yönetimi testlerini kullanmadan işe alımlar gerçekleştirip alınan kişilere inanılmadığı için kısa zamanda performans göstermeyenlerle yolları ayırma yoluna giderler bu nedenle sirkülasyon fazlalık gösterir. Patronlar genellikle kendilerini bilginin ve deneyimin en top noktasında gördükleri için kendilerine teorik anlamda açıklamalarda bulunup yol gösteren ve raporlamayla gelinen noktayı sayısal verilerle anlatan uzman ve profesyonellerle çalışamazlar. İşin tüm bileşenlerine tamamen genel anlamda görme yetenekleri olmadığı için sadece satışa ve karlılığa odaklanırlar olayın nedenleri ve nasılları ile ilgilenmedikleri içi de o anki anlık kararlarla yol almaya çalışırlar. Rapor yorumlayamadıkları için de üst seviyelerdeki önemli pozisyonlara aileden önem verdikleri kişilerle “doldururlar”.

organizasyon simetrisiBu yönetim modeli aslında patron yararına da değildir, çünkü karşı taraftan baktığımızda kan bağını ön plana çıkaran yönetim modeli ailenin içine şirket menfaatlerini çıkar çatışmalarını, parayı, güç kavgasını, iktidar savaşını girdirmiş olmaktadır. Bu aile içinde sakıncalıdır. Bu aileler içerisinde patronun adamı olma yolunda ilerlemek isteyen ve patronun veliahtı gibi saygınlık görmek isteyen kişiler (damatlar, gelinler, yeğenler vs.) olmayan yetenekleri varmış gibi göstererek yanlış kararlar almasına neden olabilmektedir. Bunun için başvurulacak tek yöntem yine yönetim konusunda profesyoneller olacaktır. Yönetim konusunda bilgiyle donatılmış danışmanlar size karşı her zaman objektif olacaklardır. Bunun için patron belli bir zaman sonra şirketi profesyonellere devredip kendisi gözetmen olarak kalıp şirketin kurumsallaşmasını sağlayabilmelidir.

aile şirketinde kurumsallaşmaAile şirketlerinde kurumsallaşma yolunda başarı için:

  • Aile bireyleri şirket ile ailenin birbirinden ayrı müesseseler olduğunu bilmeli ve buna göre hareket etmelidir,

  • Şirkete vizyonu ve misyonu olan kurumsal bir kimlik kazandırılmalıdır,

  • Şirket işinde uzman kişilerle yoluna devam etmeli ve onlara kariyer yolları gösterilerek yeteneklere göre yönetilmelidir, motivasyonla yaratıcılıkları arttırılmalı kurum kültürü oluşturulmalı ve hissettirilmelidir,

  • Her bir uzmanın ve çalışan aile bireylerinin iş ve görev tanımları belirlenmeli ve aile içindeki güç ve iktidar kavgası işe yansıtılmamalıdır,

  • Bağımsız bir şekilde karar verecek yönetim kurulu oluşturulmalıdır,

  • Şirketin 1, 5 ve uzun vadeli planları oluşturularak sayılar üzerinde net bir şekilde uzmanların bilgisi dahilinde yorumlanabilmelidir, günü kurtarmaya çalışmaktan vazgeçilmelidir,

  • Patron başarı ve kurumsallaşma süreci pozitif yönde gitmediğinde aile bireylerinden çalışanlara da objektif davranıp gerekli önlemleri alabilmelidir.